tel. kom. 693-396-774
tel./fax: (71) 336 10 36
e-mail: centrum@biomed.org.pl

Narzędzia w terapii depresji i zaburzeń lękowych.

Wyszukaj w serwisie

Depresja objawy

Depresja jest stanem obniżenia nastroju. Można w sposób uzasadniony stwierdzić, że jest chorobą coraz częściej rozpoznawaną w społeczeństwach o wysokim poziomie cywilizacyjnym i szybkim tempie życia. Jak się okazuje, codzienny stres dla osób, które nie potrafią sobie z nim radzić, prowadzi najczęściej do zachowań depresyjnych, epizodów depresyjnych. Wciąż nieleczony, prowadzić może do poważnej zagrażającej życiu choroby. Objawy, które bardzo często towarzyszą depresji to:
  • dolegliwości fizyczne
  • ciągłe uczucie zmęczenia
  • obniżenie nastroju a nawet zupełne zobojętnienie tzw. anhedonia
  • czasami bóle niewiadomego pochodzenia
  • zaburzenia snu i łaknienia.
Uznaje się, że jeżeli trwają one dłużej niż dwa tygodnie, możemy mówić o utrzymujących się zaburzeniach depresyjnych.
 


Jak radzić sobie z depresją?

Narzędzia w terapii depresji i zaburzeń lękowych: Stress Control Suite, eVU TPS, tDCS, EEG Biofeedback, trening HRV, HEG Biofeedback

Na pewno pomoże nam umiejętność efektywnego radzenia sobie ze stresem. Do nauki takiej postawy przeznaczony jest program Stress Control oparty o trening Biofeedback z czujnikami przewodności skóry i temperatury. Obecnie możliwe jest również prowadzenie samodzielnych treningów kontroli stresu np. w  domu przy pomocy specjalnego urządzenia wyposażonego w biosensory temperatury, pulsu i przewodności skóry o nazwie eVu TPS. To małe, przenośne urządzenie może być kontrolowane przy pomocy tableta lub smartfona. Dostarczając informacji zwrotnej, prowadzi pacjenta w kierunku polepszenia jego kondycji psychofizycznej. Przebieg i postęp treningów może z łatwością śledzić terapeuta, otrzymując raporty drogą mailową. 
 
Stress Control Suite radzenie sobie ze stresem, depresją

W przypadku rozpoznania przez lekarza psychiatrę depresji, EEG Biofeedback w oddziaływaniu terapeutycznym, pozwala na trening alfa na prawej półkuli mózgowej (Rosenfeld, 1995). W ostatnim czasie w literaturze fachowej pojawiły się doniesienia z badań naukowych, w których proponuje się  połączenie, tj. równoczesne stosowanie dwóch metod (tDCS i EEG Biofeedback), w celu uzyskiwania szybszych efektów terapeutycznych.
 
Wszystkie metody treningowe, które pomagają nam zachować lub odzyskać równowagę psychofizyczną organizmu, przeciwdziałają stanom depresyjnym. Do takich metod należy np. trening HRV - zmienności rytmu serca. Jest to skuteczne ćwiczenie, służące kształtowaniu prawidłowego wzorca oddechowego, w celu regulacji procesów pobudzenia i hamowania (z użyciem czujnika oddechowego oraz czujnika bvp mierzącego częstość skurczów serca).

Trening HRV z powodzeniem wykorzystuje się również w postępowaniu terapeutycznym w zaburzeniach lękowych. W przypadkach rozpoznania zaburzeń lękowych z silną komponentą wegetatywną takich jak: pocenie się, wzmożone napięcie mięśniowe, przyspieszone bicie serca itp., stosuje się w terapii odpowiednie czujniki fizjologiczne. 
 

Dysponujemy szaroką  gamą czujników psychofizjologicznych. Wykorzystując sprzęt, który posiadamy, mamy możliwość przeprowadzenia zajęć terapeutycznych z różnymi rodzajami biofeedbacku w zależności od koncepcji prowadzonych zajęć terapeutycznych:
  • biofeedback EMG (elektromiograf)
  • biofeedback temperatury skóry
  • biofeedback GSR (galvanic skin response) pomiar elektrycznego przewodzenia skóry
  • biofeedback oddechu
  • biofeedback BVP (szybkość fali pulsu).
W/w narzędzia mogą służyć również do przeprowadzania specjalistycznych diagnoz np. diagnozy reakcji na stres.  Na pracy z tymi czujnikami można oprzeć terapię agorafobii, fobii specyficznych, zachowań panicznych czy też lęku uogólnionego.

Do terapii zespołu PTSD (zespół stresu pourazowego) oraz OCD (zachowania obsesyjno-kompulsywne), w większości psychologicznych gabinetów terapeutycznych na świecie, stosujących tzw. terapię kognitywno-behawioralną i wykorzystuje się trening EEG Biofeedback, a ostatnio również odpowiednią stymulację tDCS-em (przezczaszkowa stymulacja prądem stałym).

Kontrolę stopnia pobudzenia warstwy korowej mózgu, szczególnie w lokalizacji czołowej, można osiągnąć za pomocą HEG Biofeedback. Zasada działania tego urządzenia opiera się na zastosowaniu technologii bliskiej podczerwieni do pomiaru hemodynamiki mózgu. Okazuje się, że obniżone krążenie mózgowe najczęściej generuje fale wolne w określonej lokalizacji i przyczynia się do pogorszenia zdolności koncentracji uwagi. HEG Biofeedback zastosowany np. do treningu koncentracji uwagi, na zasadzie nagradzania wzrostu krążenia mózgowego, przyczynia się do poprawy tej funkcji. Dodatkowo, co jest bardzo istotne w pracy terapeutycznej, zastosowanie HEG Biofedback gwarantuje nam, że nie będziemy mieli artefaktów, tak jak to jest w EEG Biofeedbacku, przede wszystkim w podłączeniu czołowym. Sama technika podłączenia opaski do HEG Biofeedback jest znacznie prostsza w porównaniu do podłączania elektrod w EEG Biofeedback, w którym konieczne jest uzyskanie dobrej impedancji. Są to niewątpliwie bardzo istotne zalety systemu HEG Biofeedback, które można wykorzystać w prowadzeniu pacjenta np. z rozpoznaniem spectrum autyzmu.
opaska do HEG Biofeedback

opaska do HEG - Biofeedback

Obecnie w gabinetach psychologicznych, ośrodkach rehabilitacji ruchowej i poznawczej, ośrodkach psychoterapeutycznych znalazły swoje miejsce narzędzia, które z powodzeniem wykorzystuje się w neuroterapii i neurorehailitacji. Wydaje się, że począwszy od lat 60-tych dwudziestego wieku, kiedy na terenie USA (Langley - Porter Neuropsychiatric Institute of San Francisco) zainicjowano badania naukowe nad zastosowaniem treningu biofeedback, metoda ta wciąż się rozwija i efektywnie wspomaga nowo powstałą dziedzinę: neuropsychoterapię.   

Połączenie klasycznej psychoterapii z treningami wykorzystującymi narzędzia takie jak np. EEG Biofeedback oraz tDCS daje terapeutom szansę na wzbogacenie swojego warsztatu pracy o nowe efektywne metody.   

Dariusz Tuchowski
 
 
Literatura
Mirski A. i in. (2015). Neuromarkers of anxiety and depression in a patient after neuro-ophthalmic surgery of the meningioma – effect of individually-tailored tDCS and neurofeedback. Annals of Agricultural and Environmental Medicine 2015, Vol 22, No 4, 718–723